بانك ها و آنفلونزاي مرغي

نویسنده :
منبع : مجله اكونوميست، 30 نوامبر 2006

: يكي اينكه آنفلونزاي مرغي، پديده اي حياتي و غير قابل انكار است و دوم اينكه نحوه برخورد با آن با ساير حوادث بالقوه اي كه مي توانند بر دنياي بانكداري و ماليه بين المللي تاثير منفي و نامطلوب بگذارند، تفاوت هاي بسياري دارد.
در سال هاي گذشته وقوع حملات تروريستي در نيويورك و لندن موجب بروز شوك هاي شديد، اما كوتاه مدت در سيستم مالي جهان شده است. اما شيوع آنفلونزاي مرغي، دقيقاً مثابه انفجار يك بمب هيدروژني، بر نظام مالي و بانكي جهان تأثير مي‌گذارد. به عبارت روشن تر، آنفلونزاي مرغي به مانند بمب هيدروژني، با ساختمان ها و تاسيسات، كاري ندارد، بلكه فقط ساكنين آنها را محو و نابود مي‌سازد، آنفلونزاي مرغي نيز به مانند بمب هيدروژني داراي امواج مختلفي است كه پياپي همديگر مي‌آيند و همه انسان ها را مرعوب مي‌سازند. واكنش انسان ها نسبت به اين دو عامل مشابه است، به اين صورت كه همه از ترس ابتلا به ويروس آنفلونزاي مرغي، از تماس با يكديگر اجتناب مي‌ورزند و مي‌كوشند تا تمام كارهاي خود را از منزلشان انجام دهند. ترس از واگير شدن اين بيماري و بيمار هاي مشابه و خانه نشين كردن بسياري از مردم، بانك ها را به واكنش جدي و چاره انديشي واداشته است.

در ماه هاي واپسين سال 2006 تعدادي از بانك هاي اروپايي و آسيايي كه از شيوع لجام گسيخته آنفلونزاي مرغي وحشت زده شده اند، كوشيدند تا اين مشكل را به نحوي حل كرده و در صورت گسترش بيشتر آن (به عنوان مثال، سرايت آن از انسان به انسان) با آن مقابله نمايند. برخي پيش بيني ها راجع به پيامدهاي اپيدمي شدن اين بيماري و خودداري احتمالي افراد از حضور در سر كارهايشان (از جمله كارمندان بانك ها و تجار) مديران بانك ها و سرمايه گذاران را به اين فكر انداخت كه برخي از كارهاي مهم خود را بدون خارج شدن از خانه و در داخل منزل انجام دهند، از جمله انجام معاملات بانكي و مبادلات سهام. اين تمهيدات با هدف حصول اطمينان ازاين مساله انديشيده مي‌شوند كه در صورت اپيدمي شدن بيماري هايي شبيه آنفلونزاي مرغي، طاعون و وبا، از تعطيلي بازارهاي سهام و بانك ها و سايرسازمان هاي پولي و مالي جلوگيري شود.

در پژوهشي كه اخيراً به وسيله موسسه تحقيقاتي "برادران لمن" صورت پذيرفته است، تكنيك هاي جديدي براي انجام دادن كارهاي اساسي از داخل خانه، شناسايي شده است كه برخي از آنها را مي توان در بخش هاي مالي و بانكي به كار بست. به عنوان مثال، برنامه اي تحت عنوان «وال استريت خانگي» در دست بررسي و كارشناسي است كه با پياده شدن كامل آن، مي‌توان تمام تجار و سهامداران پرسابقه و بزرگ وال استريت را به صورت آن لاين، در دسترس داشت و به هر گونه تقاضاي آنها براي نقل و انتقال سهام و سرمايه ها در هر ساعت از شبانه روز و در هر شرايطي پاسخ مثبت داد.

در شش هفته منتهي به 24 نوامبر سال 2006 بيش از 70 بانك و موسسه مالي انگليسي در مانوري موسوم به "مانور مقابله با آنفلونزاي مرغي" شركت جستند. در اين شش هفته، به بيش از نيمي از نيروي كار اين بانك ها و موسسات مالي، ماموريت داده شد تا با ماندن در منازلشان بكوشند با وسايلي كه در اختيارشان قرار داده شده بود، نسبت به انجام وظايف و رتق و فتق امور موسسات متبوعشان اقدام نمايند. مسووليت هماهنگ سازي و نظارت بر عملكرد اين افراد بر عهده سازمان خدمات مالي گذارده شده بود. نتايج برآمده از اجراي اين مانور و عملكرد دست اندركاران و شركت كنندگان درآن، اطلاعات ارزشمندي را در مورد نحوه برخورد با چنين حوادث و راه هاي به حداقل رساندن زيان هاي ناشي از وقوع بلاياي طبيعي و غيرمترقبه در اختيار كارشناسان و تصميم گيرندگان قرار داد.

با اين همه، ضعف‌ها و كمبودهاي بسياري نيز در اين ميان وجود دارد كه با توجه دقيق به آنها، مي‌توان چنين استنباط كرد كه بانك ها، به طور كامل و صد درصد نمي‌توانند نسبت به خدمات رساني كامل و بدون نقص خود در زمان وقوع حوادث غير مترقبه اي چون آنفلونزاي مرغي مطمئن باشند، به ويژه زماني كه طول مدت اين نوع خدمات رساني طولاني و نامحدود باشد. در اين حالت اگر چه در بانك ها و تالارهاي بورس باز و بانك‌ها و بازارهاي سهام ظاهراً به فعاليت خود ادامه مي‌دهند، اما كيفيت و كميت كارآنها بسيار پائين و نازل خواهد بود.

علاوه بر اين، درصورت وقوع اپيدمي هاي واقعي، چگونه مي‌توان مطمئن بود كه عكس العمل كاركنان و حتي مشتريان بانك ها چه خواهد بود؟ آيا مي‌توان به طور قاطع ادعا كرد كه بخش مشخصي از كاركنان بانك‌ها در دوران اوج شيوع بيماري‌هايي شبيه آنفلونزاي مرغي يا طاعون بر سر كارهايشان حاضر خواهند شد؟ آيا در آن زمان، حتي پرسنل خدماتي بانك‌ها حاضر به حضور بر سر كارهايشان خواهند بود؟ در حالت وخيم‌تر در صورت متوقف شدن خدمات رساني در بخش‌هاي حياتي چون برق و مخابرات آيا مي‌توان به تداوم كار بانك ها ولو با حضور مستمر و مؤثر كارمندان آن در خانه هايشان، اميدوار بود؟

بنابراين، مي‌توان چنين نتيجه گرفت كه اگر چه اجراي چنين مانورها و برنامه هايي مي‌تواند اذهان عمومي جوامع را به ابعاد و پيامدهاي ناگوار وقوع حوادث غير مترقبه و راههاي مقابله با آنها آشنا سازد، اما بايد دانست كه اين تمام داستان نيست وبجز تمرين براي انجام دادن همه كارها درخانه، بايستي به فكربكاربستن روش‌ها و ايده‌هاي نو ومبتكرانه نيز بود.