د​ه نکته درباره چک

اشاره
طرح اصلاح قانون چک مدتهاست در محافل اقتصادیفمالی و بانکی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.اکثر صاحبنظران بر این باورند که اگر چه این طرح عده‌ای از هموطنان را که بر اثر وضعیت نامطلوب اقتصادی چک بلامحل صادر و گرفتار زندان شده اند.از زندان می رهاند.اما آثار و پیامدهای نامطلوب چنین طرحی بر ساختار اقتصادی کشور را نمی توان کتمان کرد.آنچه در پی می آید دیدگاه دکتر حسین عبده تبریزی- استاد دانشگاه- درخصوص چک است که می خوانید
چک و قانون
*چک در قوانین ایران،جایگزین نقدینه است،درحالی که در عمل ابزار پرداخت میان مدت و کوتاه مدت است.وقتی که از چک چنین استفاده‌ای می شود،حداقل باید قانون را با واقعیت منطبق کنیم(یعنی از لحاظ قانونی اجازه دهیم که چک وارد بازار معاملات اعتباری شود و ابزاری برای معاملات اعتباری طراحی و به اجرا گذاریم،چرا که سفته و برات،برخلاف دوره قبل از انقلاب کارایی بسیار کمی دارند)
چک و اقتصاد
*بالا رفتن تعداد زندانیان چک،حتی بالارفتن نسبی تعداد زندانیان بازتابی از وضع عمومی اقتصاد ایران است.اقتصاد امروز ایران دوران رکود و کساد عمیقی را طی می کند.
چک و اعتبار
*تولد چک در ایران به سال 1312 برمی گردد و ابزاری است که کارکرد اعتباری دارد از 35سال قبل،چک در معاملات به کار می رفته است و همواره نیز به عنوان ابزار معاملات اعتباری استفاده می شده است،بنابراین دلیلی ندارد که قوانین مطابق با این واقعیت تعدیل و اصلاح نشود.
چک و نفع اقتصادی آن
*موقعیت قانونی مستحکم چک،به رغم مشکلات کوتاه مدت آن،در بلند مدت به نفع اقتصاد ایران است.دلیلی ندارد که این موقعیت مستحکم را متزلزل کنیم.مردم می باید فراگیرند که صدور چک همراه با الزام قطعی برای پرداخت است.سست کردن موقعیت قانونی چک طبعاً اقتصاد ایران را سر و سامان نمی دهد و آن را بی سر و سامان تر می کند.
چک و وصول مطالبات
*استفاده از سفته و برات چندان معمول نیست.چرا که برای وصول مطالبات از طریق سفته و برات می باید 10 سال در مراجع قضایی رفت و آمد کرد اگر موقعیت مستحکم چک به سفته و برات هم تسری یابد و این اسناد ضمانت اجرایی قوی داشته باشند،طبعاً به عنوان ابزار معاملات اعتباری کاربرد خواهند داشت این به نفع اقتصاد ایران است که سفته و برات هم از ضمانت اجرایی مشابه چک برخوردار شوند.
چک و عرضه جهانی
*مقررات متحدالشکل اسناد تجاری،سندی بین المللی است که برای متحدالشکل کردن اسناد تجاری در کشورهای مختلف وضع شده است سازمان ملل متحد سازمانی به نام یونسیترال (uncitral) دارد که کار تهیه این مقررات را بر عهده دارد ایران نیز باید تلاش کند در عرصه جهانی شدن اقتصاد از این مقررات تبعیت کند البته درحال حاضر هرچه هم قوانین ایران دچار نقص باشد،قاضی می تواند از آن مقررا ت استفاده کند.
چک و وظایف مشابه
*چک هزینه‌ای معادل دو ریال برای هر برگ دربر دارد.حال اگر در این چک 100 تومان نوشته شود یا 100میلیارد تومان؛هزینه همان 2 ریال است.اما،سفته و برات در ایران هزینه‌ای سنگین دربردارند که با بالارفتن میزان معامله افزایش می یابند.این رقم برابر 5 در هزار مبلغ سفته یا برات است.سؤال اساسی ان است که دولت غیر از چاپ سفته و برات،چه خدماتی ارایه می دهد که چنین مالیاتی از سفته و برات می گیرد.چرا هزینه این اسناد باید متفاوت با هزینه چک باشد اگر سفته و برات ضمانت اجرایی چک را بیابند،الزام قانونی لازم را دارا شوند و هزینه‌ای معادل چک داشته باشند،در آن صورت چک تبدیل به وسیله پرداخت نقدی و سفته و برات تبدیل به وسیله پرداخت اعتباری یا نسیه خواهند شد.
چک و سند مشابه
*مؤسسات اعتباری خصوصی،سند جدیدی را در جریان گذاشته اند که همچون چک عمل می کند،با این تفاوت که مثل چک ضمانت اجرایی کیفری قوی ندارد.با این همه این سند جدید نیز کم کم دارد رواج می یابد و برای پرداخت اعتباری نیز به کار می رود و رواج سفته و برات در معاملات اعتباری بیشتر شده است.
چک و اوراق وعده دار
*قانون تجارت امکان دیگری برای اوراق وعده دار فراهم آورده است.اگر مراجع قانونی بر اوراق تجاری‌ای که شرایط سند تجاری مورد نظر قانون را دارند،همان اعتبار و ضمانت اجرایی را باز کنند که بر اسناد تجاری چاپ شده توسط وزارت دارایی بار کرده اند،آنگاه مردم در عمل بدون تحمل هزینه می توانند معاملات وعده دار خود را انجام دهند.در این صورت می توان پیش بینی کرد که هرگاه کار به مراجع قانونی رسید،تمبر لازم باطل شود و دولت درآمد خود را کسب کند.به این ترتیب،یک برگ کاغذ عادی که شرایط منعکس در قانون روی آن قید شده باشد،حکم سفته و برات را پیدا می کند.یعنی مردم خود سفته و برات خلق کرده اند و معاملات وعده دار از چک (بدون تحمل هزینه) به این اوراق منتقل می شود.
چک و هیزنه های کم
*اقبال عمومی به استفاده از چک به عنوان وسیله پرداخت،وسیله تضمین و حواله با سررسید معین به جای سفته و برات،به دلیل هزینه های بالای سفته است.چنانچه دولت هزینه های سفته را معقول و متعادل نکند،میزان استفاده از سفته را کاهش داده است.دولت مطالعه‌ای انجام دهد که چنانچه نرخ خرید سفته کاهش یابد،جمع درآمد دولت کاهش خواهد یافت یا خیر؟آن بررسیها نشان می دهد که حجم استفاده از سفته بالاتر رفته،در نتیجه درآمد دولت هم کاهش نمی یابد.در این صورت استفاده از چک محدود به موارد خاصی خواهد شد و معضل چک وعده دار از بین می رود.
چنانچه مایل هستید فصلنامه بانک صادرات ایران را به طور مداوم دریافت نمایید تصویر فرم اشتراک را تکمیل و به همراه فیش بانکی به آدرس دفتر فصنامه ارسال فرمایید.
فرم درخواست اشتراک فصلنامه بانک صادرات ایران
نام: نام خانوادگی: سن:
میزان تحصیلات: شغل: تلفن:
آدرس: کدپستی:
قبلاً مشترک بوده ام ( ) مشترک نبوده ام ( )
اشتراک یکساله ( ) اشتراک شش ماهه ( )
شماره مورد نظر تک شماره:
 
مبلغ ریال حق اشتراک نشریات درخواستی به شماره 60081 بانک صادرات ایران،شعبه برج سپهر،کد3046(قابل واریز در تمامی شعب بانک صادرات ایران)واریز شد که فیش آن پیوست می باشد.
(تک شماره 3000 ریال،اشتراک ششماهه 6000 ریال،اشتراک سالانه 12000 ریال)
*برای تکمیل آرشیو
- شماره های صفر الی پنج تمام شد لطفاً وجهی واریز نکنید.
- شماره های شش و هفت هر نسخه دوهزار ریال
- شماره های هشت الی پانزده هر نسخه سه هزار ریال
*راهنمای اشتراک فصلنامه:
در صورت تمایل به اشتراک فصلنامه لطفاً نکات زیر را درنظر داشته باشید:
1- فرم اشتراک را کامل و خوانا پر کرده و کدپستی و شماره تلفن تماس را حتماً بنویسید.
2- کپی فیش بانکی را تا زمان دریافت نخستین اشتراک نزد خود نگاه دارید.
3- از فرستادن وجه نقد جداً خودداری فرمایید.
4- هرگونه تغییر نشانی را به اطلاع دفتر فصلنامه برسانید.
5- اشتراک برای 5نسخه به بالا فقط با پست سفارشی پذیرفته می شود.
*از آنجایی که هدف از انتشار این فصلنامه ارتقای سطح آگاهی عمومی از قوانین و فعالیت بانکها در کشور به ویژه استفاده اساتید محترم دانشگاهها،دانشجویان دانش پژوهان و علاقمندان به علوم بانکی از آخرین تحولات و دستاوردهای بانکی است،لذا دانشگاهها،مراکز علمی و کتابخانه های عمومی می توانند تنها با پر کردن فرم اشتراک به صورت رایگان دریافت کننده فصلنامه بانک صادرات ایران باشند.فرم اشتراک به صورت رایگان دریافت کننده فصلنامه بانک صادرات ایران باشند.
همچنین اساتید دانشگاهها و دانشجویان نیز می توانند با ارسال مدارک لازم از 50 درصد تخفیف ویژه برای دریاف فصلنامه استفاده نمایند.
آدرس مجله:تهران،خیابان سمیه ساختان مرکزی بانک صادرات ایران(برج سپهر)کد پستی15897