کوکمین بانک، الگویی مناسب برای بانکداری آسیا

چندین دهه است که بانکداران جهان برای گسترش عملیات بانکی از اهرمی به نام «ادغام» سود جسته‌اند، پدیده‌ای که هدفی جز سود بیشتر، حفظ وضع موجود، نجات از ورشستگی و سایر بحرانهای مالی و شکست رقبا چیز دیگری نداشته است.
آنچه در پی می‌آید تجربه کره‌جنوبی از ادغام دو بانک عمده آن کشور است که نتایج مثبت و سازنده آن می‌تواند الگویی برای بانکداران آسیایی باشد.
در ابتدای کار، ادغام عملی محکوم به شکست به نظر می‌رسید. درست 2 روز قبل از آنکه «کوکمین بانک» با همتایش «H & CB» ادغام شد، رهبران اتحادیه‌‌های کارگری خواستار دستگیری «کیم جونگ تائه» رئیس H & CB شدند و با مدیریت وی برای ادارة بانک مذکور به مخالفت برخاستند.
سپس «کیم» دست به یک‌سری اقدامات بازدارنده زد. مدیر ارشد اجرایی آینده بانک نوین «کوکمین» به صورت غیر‌منتظره‌ای اعلام کرد آماده رویارویی با مقامهای اتحادیه کارگری در سئول است. او اعضای اتحادیه کارگری را در‌خصوص افزایش ارزش و سود سهامداران به چالش فراخواند و به آنان گفت: «من اینک بی‌پرده و صریح صحبت می‌‌کنم حتی اگر برنامه‌های من نادرست باشند.»
وی افزود: «من به سخنان شما گوش می‌دهم اما فقط به آن دسته از ایده‌‌هایی که برای بانک مطلوب باشند.»
«کیم» در روز اول نوامبر بدون هیچ‌گونه برخوردی زمام امور «کوکمین بانک» را به دست گرفت. اینک از آن ماجرا چند ماه می‌گذرد، اما «کیم» هنوز نتوانسته به طور قاطع کنترل امور را در «کوکمین بانک» در دست بگیرد، ولی ایده‌های او می‌رود که به الگویی برای کره‌جنوبی و سایر کشورهای آسیایی مبدل شود.
او از مشتریان اهمال‌کار گریزان است و خواستار سرعت بخشیدن به ائتلاف با بانکهایی است که براساس سیستم فن‌آوری اطلاعات عمل می‌‌کنند و شیوه مدیریت او بر مبنای استانداردهای محکم و سختی و پایه‌ریزی شده است. سرمایه‌گذاران به این که از زمان تصدی‌گری مدیر جدید، ارزش سهامهایشان 64 درصد افزایش یافته، او را به دیدة‌ تحسین می‌نگرند. مجموعة اقداماتی که توسط «کیم» صورت گرفته، سبب شده‌اند ارزش بازار «کوکمین بانک» تا 26 مارس سال جاری میلادی بالغ بر 5/12 میلیارد دلار شود و به‌این‌ترتیب، بر بانک توسعه سنگاپور و هر بانک آسیایی دیگر که در خارج از ژاپن و چین فعالیت دارند، برتری یابد.
علاوه‌بر‌این، اشتیاق وافر به سرمایه‌گذاری در «کوکمین بانک» به سایر بازارهای سهام سئول نیز سرایت کرده است و به این علت، شاخص کوسپی در این کشور از اول نوامبر تاکنون 62 درصد رشد داشته است.
«کئون جائه جونگ» محقق ارشد در مؤسسه مالی کره‌جنوبی می‌گوید: « من تصور می‌کنم شکل‌گیری «کوکمین بانک» به عنوان نقطه عطفی برای سرمایه‌گذاران خارجی در زمینه رتبه‌بندی مجدد ریسک سرمایه‌گذاری کره محسوب می‌شود. همچنین موفقیتهای «کوکمین بانک» در شکل‌گیری چشم‌اندازی مناسب برای سیستم بانکداران کره‌جنوبی بسیار با‌اهمیت تلقی می‌شود. ایجاد بانکی که در سطحی گسترده به فعالیتهای بانکداری خود می‌پردازد و از 1125 شعبه در سرتاسر کشور برخوردار است و یک‌سوم کل داراییهای سیستم بانکی را در اختیار دارد، به سایر بانکهای محلی فشار می‌آورد که آن را به عنوان یک الگو بپذیرند. این نیروهای بازار هستند که مؤسسات مالی را به سمت ادغام‌شدن سوق می‌دهند نه اعمال فشارهای شدید دولتی.»
اگر هر بانکی را فقط به واسطه شعب محدودش درنظر بگیریم، زمانی که در معرض ریسک سرمایه‌گذاری در مؤسسات بزرگ چندمنظوره- که در کره‌جنوبی به Chaebol معروفند- قرار می‌گیرند، با دشواریهایی مواجه می‌شوند. اینجاست که بانکداری خود می‌تواند به عنوان فعالیت عمدة‌ سودآور شناخته شود.
«لی چانگ هی» تحلیلگر بانکی در «دایوا سکیوریتیز» مستقر در سئول می‌‌گوید: «پیشرفت کمتر از انتظار «کوکمین بانک» باعث شد سایر بانکها احساس کنند حیات آنها در معرض تهدید قرار گرفته است».
وی در ادامه می‌افزاید: «در وهله نخست چنین به نظر می‌رسد که مشکل مذکور گریبانگیر بسیاری از بانکها شده و آنها را در آستانه فروپاشی قرار داده است.»
«شین هان بانک» را در نظر بگیرید که پیشنهاد ادغام با H & CB را که به‌ »کیم»‌ تعلق داشت، قبل از سال 2000 رد کرد، اما اینک، این بانک در حال استحکام بخشیدن ائتلاف خود با سایر نهادهای مالی است و می‌تواند از استراتژی پیشنهادی «کوکمین بانک»‌پیشی گیرد که مبتنی بر عرضة‌ خدمات بیمه، کارگزاری و مدیریت دارایی در هر شعبه است. اکنون در بازار این زمزمه‌ةا به گوش می‌رسد که «شین‌هان بانک»، «کورین فرست بانک»را خریداری کرده و در همان حال 2 بانک برتر کرده یعنی «هانا و کورام»در حال مذاکره پیرامون ادغام با یکدیگرند.
یک رشته ادغامهای جدید می‌تواند منجر به تشدید رقابت و تقویت شایان‌توجه درآمد شرکتها شود و این امر مستلزم آن است که ناظران امور مالی بحران مالی آسیا در سال 1997 را به یاد داشته باشند که در آن زمان بانکها برای به‌دست آوردن سود بیشتر، دست به سرمایه‌گذاریهای مخاطره‌آمیز زیادی زدند. «کیم» وقتی که شرکت H & CB را ترک کرد، بانک نوین کوکمین وی را به عنوان مدیر جدید خود برگزید. در آستانه ادغام بانکها وی تخصیص اعتبارات جدید به شرکت «هاینیکس سمی کانداکتر»- یک شرکت سازنده تراشه‌های رایانه‌ای- را که به دشت با مشکلات مالی مواجه شده بود، قطع کرد. به دلیل نرخ رشد 3 درصدی اقتصاد کره‌جنوبی در سال گذشته، سود بانک تازه ادغام‌شده کوکمین نسبت به سال 2000 حدود 24 درصد افزایش یافت و به 8/2 میلیارد دلار- بعد از ادغام با H & CB- رسید. مقامهای کوکمین بانک اطمینان دارند که سود این مؤسسه حداقل تا پایان سال جاری میلادی 20 درصد افزایش می‌یابد و گزارشهای دریافتی حاکی است میزان درآمدها در سال گذشته با 5/13 درصد افزایش به 6/12 میلیارد دلار رسیده است.
«کیم» 54‌ساله که قبل از به دست گرفتن زمام امور H & CB مدت 23 سال سابقه کار در شرکتهای کارگزاری بورس داشت، بدون اخراج کارکنان یا بستن شعب بانک به‌گونة‌ جسورانه‌ای روشهای جید را در عملیات مدیریتی کوکمین بانک اتخاذ کرد. وی در ابتدا اعلام کرد بانک یاد‌شده باید یک سیستم رایانه ای جدید را جایگزین سیستمهای پیشین کند که این سیستم با سیستمهای رایج در عملیات ادغام متفاوت بود. برای نیل به این منظور، سیستم H & CB برگزیده شد. «کیم» در ماه مارس براساس عملکرد مدیران ارشدش در خلال سه ماه اول ادغام دست به ترمیم مجموعه مدیریت تحت نظارت خود زد.
سرمایه‌گذاران به این‌که از زمان ریاست «کیم»‌ بر کوکمین بانک ارزش سهامشان 64 درصد افزایش یافته است. او را به دیده تحسین می‌نگرند
«پارک جی‌وو» معاون مدیر‌عامل بانک کوکمین در‌خصوص فرآیند ادغام می‌گوید: «ما خواهان ایجاد تغییرات عظیم و در مقیاسی گسترده هستیم. ممکن است در جریان این اقدامات تعدادی از همکاران من آزرده‌خاطر شود اما ما آگاهیم که در مسیری صحیح گام برداشته‌ایم. تاکنون امور مربوط به ادغام بسیار خوب پیش رفته است. اما «کیم» اهداف بلند‌پروازانه‌ای زیادی را مدنظر قرار داده است. وی در‌نظر دارد سطح مدیریتی بانک را ظرف مدت 5 سال ارتقاء دهد، درست مشابه بانکهای پیشرفته در ایالات متحده و اروپا. برنامة او شامل دو بخش است: فرض بر این است که 200 مدیر ارشد به مدت یک سال برای فراگیری سیستمهای نوین و ارتقای مهارتهایشان دوره‌های آموزشی را بگذرانند و تعداد افرادی که سمتهای بالای مدیریتی را بر‌عهد دارند، از 40 درصد فعلی به 50 درصد افزایش یابد. مسئله ارتقای بانک، وظیفه دشواری است اما آقای «کیم» می‌تواند آن را انجام دهد. او در آینده معیارهای بیشتری را برای رقابت با رقبای کره‌ای خود ایجاد خواهد کرد.»